Jan Janssious, Tabula Anemographica in Atlas Maritimus, 1650

The Wind Rose van Susan Philipsz (1965, Glasgow) laat door middel van een achtkanaals geluids- installatie acht tonen klinken uit de bomen op weg naar de schuilkelder. Voor de atonale tonen is het geluid opgenomen dat ontstaat  wanneer er op een hoornschelp wordt geblazen.

Acht windrichtingen

De hoornschelpen die Philipsz heeft gebruikt zijn afkomstig uit verschillende delen van de wereld: onder meer een grote koninginneschelp uit de Florida Keys, een ceremoniële horagai-schelp uit Japan en een schelp van de Filipijnen. De tonen uit de schelpen staan voor de acht windrichtingen op aarde en klinken allemaal anders: van een zachte bries tot een loeiende storm en alles daar tussenin. Het is alsof het bos bij de kelder zelf zucht, steunt, hijgt en blaast, als een metafoor voor het leven en onze sterfelijkheid.

Hoornschelpen

Vertrekpunt voor Susan Philipsz zijn historische verbeeldingen van de windrichtingen en  beschrijvingen van hun geluiden. Tot in de zeventiende eeuw bepalen zeelieden hun koers aan de hand van de windrichtingen. Op zeeatlassen zijn de winden weergegeven als blazende hoofden met gebolde wangen, voorzien van korte beschrijvingen. Zo wordt Boreas, de noordenwind, getypeerd als ‘koud, woest en stormachtig’, en beschreven als: ‘hij maakt een hard, hol geluid dat sterk lijkt op het geluid van een hoornschelp als je daar op blaast’. Ook op de Horologion van Andronicos, de achtkantige ‘toren van de winden’ in Athene, heeft de noordenwind een hoornschelp in zijn hand.

Opening schuilkelder: 19 september tot en met 27 oktober 2019 van donderdag t/m zondag, tussen 11.00 tot 15.00 uur (niet toegankelijk voor rolstoelen). Klik hier voor meer informatie en tickets.

Afbeeldingen: Jan Janssious, Tabula Anemographica in Atlas Maritimus, 1650 / Boreas, De noordenwind, in: James Stuart and Nicholas Revett, Antiquities of Athens, 1762. Foto: Arc 705.5, Houghton Library, Harvard University