Bruidsportret

Barthel Bruyn de oude schildert dit bruidsportret van Gertraude von Leutz een jaar na haar huwelijk in 1523 met Gerhard von Westerburg. Ze is dan 26 jaar oud, zoals de kunstenaar rechtsboven heeft aangegeven. De anjer die Gertraude in haar hand houdt, symboliseert pure liefde. Ze biedt de bloem aan Gerhard aan. Het pendantpaneel waarop hij is afgebeeld bevindt zich in een privécollectie.

Vanitas-stilleven

Aan de achterkant van het portret is een vanitas-stilleven geschilderd. Met zo’n schilderij brengt de kunstenaar de boodschap over dat schoonheid en het plezier van het leven vergankelijk zijn (‘vanitas’ betekent ‘vergankelijkheid’, ‘vruchteloosheid’).

Sterfelijk versus aards

De schedel verwijst naar sterfelijkheid. De smeulende kaars staat symbool voor de vluchtigheid van al het aardse. De Latijnse spreuk sluit hierbij aan: ‘Alles vergaat door de dood, de dood is het einde der dingen’. Het vanitas-stilleven is letterlijk en figuurlijk de keerzijde van het bruidsportret: het toont het sterfelijke tegenover het aardse.