Ondergedompeld
In Kubusproject zijn geluid en ruimte één. In een grote, donkere vierkante environment bekleed met plaatstaal is de vloer bedekt met zand en staan vier kubussen van verschillende afmetingen. De ruimte wordt gevuld met een constante stroom aan klanken en stiltes die het tijdsbesef doet vervagen. De audiovisuele installatie is een samenwerking van componist Ton Bruynèl met architect Aldo van Eyck en beeldhouwer Carel Visser. Ze beoogden een ruimte waarin muziek en sculptuur onlosmakelijk met elkaar verbonden zijn; de hoekige vormen, het metaal en het blikkerige, soms onheilspellende geluid, dat abrupt start en stopt, spiegelen en versterken elkaar. Het resultaat is een omgeving waarin je met meerdere zintuigen tegelijk geheel wordt ondergedompeld.
Eigen compositie
Het geluid dat uit de vier stalen kubussen klinkt, heeft Bruynèl uit diezelfde kubussen verkregen. Hij bracht de stalen platen met ruis tot trilling en maakte opnames van de klanken die hierbij geproduceerd werden. De opnames bewerkte hij tot 162 verschillende ‘klanksporen’. Verdeeld over twee recorders worden deze klanksporen weer aan de kubussen gevoed, die nu opnieuw geluid produceren. Kubusproject is interactief; je mag aan de knoppen van de twee recorders draaien. Zo kies je zelf welke combinatie van klanksporen uit de kubussen klinkt en maak je je eigen compositie. Die kan steeds variëren; er zijn maar liefst 6.561 verschillende opties.
Samenwerking
Bruynèl was een pionier op het gebied van elektronische muziek. Hij richtte in 1957 de eerste elektronische privé-studio van Nederland op. In zijn composities, gemaakt voor een samenspel van tape en livemuziek van instrumenten en zang, brengt hij elektronische en akoestische klanken bijeen. Bruynèl werkte vaak met beeldende kunstenaars, dichters en dansers. Voor Kubusproject werkte hij aanvankelijk samen met Van Eyck, maar diens ontwerp voor een ruimte met ronde vormen werd niet gerealiseerd, omdat ze de relatie tussen ruimte en geluid niet sterk genoeg achtten. Visser, een belangrijke naoorlogse beeldhouwer, maakte het uiteindelijk uitgevoerde ontwerp.