Sinds voorjaar 2017 zie je in korte video's wat er aan de hand is én hoe de restauratie wordt aangepakt. 

Restauratie Jardin d'émail #1

restauratie Jardin d'émail #2

Restaurator Susanne Kensche vertelt over het nieuwe systeem voor afwatering en waarom je zoveel gaten ziet.

RESTAURATIE jARDIN D'ÉMAIL #3

In deze update zie je hoe de verlaag verwijderd wordt.

Driedimensionaal schilderij

Susanne Kensche leidt als restaurator moderne kunst van het museum dit omvangrijke project. Zij vertelt: 'Jardin d’émail kampt met een aantal fundamentele problemen van onder andere bouwkundige aard, waarvan het belangrijkste nu de slechte afwatering is. Maar al vanaf het begin was het onderhoud van het werk een uitdaging en deden zich problemen voor die vooral zichtbaar werden in de verflaag. Het kunstwerk is eigenlijk te beschouwen als een bouwwerk, maar tegelijkertijd is het ook een soort driedimensionaal schilderij.'

1988

'In 1988 is het werk voor het laatst grootschalig gerestaureerd en toen is vooral de verflaag aangepakt en vernieuwd. Daarna zijn van tijd tot tijd lokale herstel- en reinigingswerkzaamheden uitgevoerd, vooral aan de verflaag. Maar de verschillende  verflagen laten weer op veel plaatsen los, het onderliggende beton vertoont scheuren en er zijn ernstige vochtproblemen in de constructie.'

3D scans

'Daarom is in de afgelopen twee jaar letterlijk diepergaand onderzoek naar de conditie van Jardin d’émail uitgevoerd. De honderden meters afwateringssysteem zijn geïnspecteerd met een camera, het oppervlak -een reliëf van 600 m2- is met een 3D techniek gescand en gedocumenteerd, er zijn chemische analyses gemaakt van de werkstoffen en er is bouwfysisch onderzoek gedaan.'

Eerste fase: vocht en beton

'Om het vochtprobleem structureel aan te pakken zal in de eerste fase van de restauratie het kapotte afwateringssysteem worden vernieuwd. Doordat de oude leidingen in het beton gegoten zijn, is veel technisch vooronderzoek nodig om het oppervlak zo goed mogelijk intact te houden en het nieuwe afwateringssysteem vrijwel onzichtbaar te integreren in deze bestaande constructie. Daarnaast moet het beton worden gesaneerd, holle ruimtes en scheuren gestabiliseerd. Vooral de spuitbetonlaag is in slechte conditie. Het bewaren van de oorspronkelijke vorm van het reliëf is hierbij de grootste technische uitdaging.'

Tweede fase: verflaag

'De volgende fase van de restauratie bestaat uit het vernieuwen van de verflaag. Met de huidige kennis van duurzame verfsystemen is het mogelijk een duurzamere en slijtvastere laag op het werk aan te brengen. Hierbij is het zeer belangrijk om de oorspronkelijke bedoelingen van de kunstenaar te waarborgen.'

Restauratieplan

In het restauratieplan lees je meer over het voorgaand onderzoek, de geschiedenis van de restauratie en de nog uit te voeren werkzaamheden. In augustus 2018 is het gehele werk in een beschermende tent geplaatst en daardoor niet te zien.

Dubuffet tent

Samenwerking Fondation Dubuffet

'Bij vroegere overschilderingen is niet overal het oorspronkelijke zwarte lijnenspel aangehouden. Bij de komende restauratie zal daarom nauw worden samengewerkt met de Fondation Dubuffet in Parijs en met de assistent van de kunstenaar, die in 1974 de zwarte lijnen op Jardin d’émail heeft geschilderd.'


Doe mee aan de restauratie

Adopteer één of meerdere stukken van Jardin d'émail door eenmalig € 5.000 of periodiek € 1.000 per jaar te schenken. Met de adoptie verwerf je de status van Bronzen boeker van het Helene Kröller-Müller Fonds.

Ik adopteer een stuk van Jardin d'émail

Eenmalig doneren?

Ook kleinere bijdragen zijn welkom. Maak je donatie over op IBAN rekeningnummer NL64ABNA0512958300 t.n.v. Stichting Helene Kröller-Müller Fonds te Otterlo onder vermelding van Jardin d’émail.

 

Het onderzoek naar de conditie van Jardin d’émail en het technisch vooronderzoek is mogelijk gemaakt door een bijdrage van de Turing Foundation en het Helene Kröller-Müller Fonds. 

                             
Afbeeldingen: fanfoto's van Jardin d'émail door Janne Stoop, Babette Cooijmans en Sarah van Veldhuizen / Jean Dubuffet, Jardin d'émail, foto Ede vanuit de lucht (©RoVorm Uitgevers) / beschadigde verflagen / 3D scanning / proefboringen in het beton / het aanbrengen van de oorspronkelijke belijning in 1974 (©Fondation Dubuffet)